MỘT GÓC NHÌN VỀ ĐỀ XUẤT CẢI TIẾN TIẾNG VIỆT(Của PGS TS Bùi Hiền)

Trước ki fân tích về đề xuất cải tiến tiếng Việt của PGS TS Bùi Hiền, tôi muốn wúng ta cùng nhau fân tích đặc điểm, cấu tạo của tiếng Việt.

Wúng ta biết rằng mỗi một wữ tiếng Việt được cấu thành bởi 2 fần: fần fụ âm và fần âm tiết:
(1) Fụ âm bao gồm các wữ đơn b, c, d, đ, g, h, l, m, n, q, r, s, t, v, x và các fụ âm ghép là ch, gi, gh, kh, ng, ngh, nh, ph, th, tr.
(2) Fần âm tiết bao gồm từ 1 đến 4 wữ cái, bắt đầu từ một nguyên âm a, e, i, o, u (kô dấu và có dấu huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng).
(3) Một số wữ kô có fụ âm, chỉ có nguyên âm (ủng, uỳnh uỵch...)
Ví dụ: các wữ "Wúng ta cần zữ zìn sự trong sáng của tiếng Việt" sẽ được tách riêng các fụ âm và âm tiết như sau: W-úng t-a c-ần z-ữ z-ìn s-ự tr-ong s-áng c-ủa t-iếng V-iệt.
Trong các fụ âm có những fụ âm wỉ đứng ở fần fụ âm, kô đứng ở fần âm tiết, nhưng có những fụ âm đứng cuối âm tiết, đó là c, m, n, t, ng, nh.
Fần âm tiết là fần dễ nhận biết nhất trong một wữ tiếng Việt, thế nên mọi cải tiến tiếng Việt tốt nhất kô nên thay thế những fụ âm đứng cuối âm tiết, đó là c, m, n, t, ng, nh.
Cải tiến của TS Bùi Hiền đã thay thế cả những fụ âm đứng ở fần âm tiết (ng, ngh thành q, h thành ', c thành k) nên đã tạo ra sự kó chịu, kó đọc, kó hiểu đối với những người đã thành thạo tiếng Việt.
Wưa kể lẽ ra wỉ thay thế những fụ âm ghép, xuất hiện thường xuyên bằng những fụ âm đơn (có tác dụng rút ngắn wữ tiếng Việt), TS Bùi Hiền đã thay thế cả những fụ âm đơn bằng những fụ âm đơn kác (kô hề làm rút ngắn wữ tiếng Việt).
Tôi xin đề xuất nguyên tắc cải tiến tiếng Việt như sau:
(1) Cố gắng đảm bảo fát âm tiếng Việt gần zống fát âm tiếng Anh
(2) Bổ sung vào tiếng Việt các fụ âm tiếng latinh: F, W, Z, J
(3) Wỉ thay thế các fụ âm ghép đứng ở fần fụ âm của wữ Việt bằng một fụ âm đơn gần fát âm. Thay thế này đảm bảo wữ tiếng Việt vẫn gần zống wữ tiếng Việt cũ mà lại rút ngắn được độ dài wữ tiếng Việt.
Trên nguyên tắc này tôi đề xuất cải tiến tiếng Việt như sau:
(1) Thay thế fụ âm ghép ph bằng f
(2) Thay thế fụ âm ghép ch bằng w
(3) Thay thế fụ âm ghép gi bằng z
(4) Thay thế fụ âm ghép kh bằng k, đặc biệt wữ "không" thay luôn bằng chữ "kô"
(5) Thay thế fụ âm ghét th bằng j (thanh thản - janh jản)
Bài này tôi viết bằng ngôn ngữ tiếng Việt cải tiến đề xuất (riêng đề xuất thay thế th bằng j chưa dùng, để cho mọi người dễ đọc).
Tiếng Việt cải tiến này đã làm zảm độ dài của văn bản đi 4.3%. So với 8% của TS Bùi Hiển thì ít hơn, nhưng lại dễ đọc, dễ hiểu hơn hẳn

Source:ĐỖ CAO BẢO-Phó chủ tịch tập đoàn FPT.